De Adviesraad Gender en Ontwikkeling schetst de nood aan een sterk 5de Nationaal Actieplan voor de uitvoering van de VN-resolutie 1325 over Vrouwen, Vrede en Veiligheid (VVV). Sinds de aanneming in 2000, en de daaropvolgende uitbreidingen van de resolutie, heeft de internationale gemeenschap het normatieve kader rond gender en vrede aanzienlijk verdiept, maar de uitvoering blijft ongelijk en onder druk staan. België speelt hierin een actieve rol via opeenvolgende nationale actieplannen, waarvan het huidige (2022–2026) afloopt, terwijl tegelijk een nieuw plan wordt voorbereid in een context van toenemende conflicten, geopolitieke spanningen en afnemende internationale solidariteit. Recente beleidsontwikkelingen, zoals de bundeling van bevoegdheden Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking en de nieuwe strategieën op vlak van humanitair beleid, triple nexus benadering en de Sahel, bieden kansen voor meer coherentie, maar brengen ook risico’s mee voor mogelijke verzwakking van gender- en SRGR-prioriteiten. Tegelijk wijzen rapporten op een wereldwijde terugval in vrouwenrechten en gendergelijkheid, dalende ODA-budgetten en een zorgwekkende toename van conflicten, geweld en ongelijkheid. De VVV-agenda is nochtans een strategische investering en een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame vrede en veiligheid.

Gezien de veranderde geopolitieke context en de toenemende druk op gendergelijkheid en mensenrechten dringen we met dit advies aan om de VVV-agenda actief te herbevestigen en versterken. Het advies benadrukt dat het volgende nationale actieplan ambitieus en realistisch moet zijn met een holistische benadering én met concrete middelen en opvolging zodat het een effectief beleidsinstrument is. De bestaande structuur van het actieplan kan behouden blijven, maar moet inhoudelijk aangepast worden aan de huidige geopolitieke en nationale realiteit. De scope van het volgende uitvoeringsplan moet worden verruimd zodat het systematisch geïntegreerd wordt in het beleid ten aanzien van alle landen waarmee België betrekkingen onderhoudt. De focus moet liggen op de lacunes van het huidige plan en op de hefbomen waarmee België een verschil kan maken. Daarom worden per doelstelling van het huidige Nationaal Actieplan aanbevelingen geformuleerd, met bijkomende aandacht voor monitoring en opvolging.

Foto credit: 11.11.11